به دوش کشیدن یعنی چه؟ منظور این است که:

حجت الاسلام علی شاملو
حجت الاسلام امیر غنوی
  • این روش در حوزه‌های مختلف و در تمام رده‌های سِنّی امکان پیاده شدن دارد. از تربیت کودک گرفته تا اشتغالات علمی و معرفتی و نیز امور رفتاری و سبک زندگی و حتی مسائل سلوکی فردی یا مسائل اجتماعی و سیاسی و حکومتی را در برمی‌گیرد
  • در نگاه ابتدایی این روش بسیار ساده به نظر میرسد و چه بسا کسانی آنرا مذموم بدانند. ولی در همان حال در لایه‌ی پیچیده‌تری در تور آن گرفتار باشند! تحلیل تو از پیچیدگی و لایه‌های این روش چیست؟ چه مصادیقی برای این روش به ذهنت میرسد؟

اگر شما باشید کدام مدل برخورد با مخاطب را انتخاب میکنید؟

هيچ مادر مهربانى، بچه‌‏هاى عزيزش را هميشه به بغل نمى‏‌كشد، كه اين‏كار با محبّت او سازگار نيست. بچه‌‏ها تا حركت نكنند و سينه بر خاك نكشند و زمين نخورند و درگير نشوند، نمى‏‌آموزند و به جايى نمى‌‏رسند و راه رفتن را فراموش مى‏‌نمايند. كجاست چشمى كه محبّت مادر را در همين واگذاشتن‏‌ها و نظارت‏‌ها ببيند و نشانه‏‌هاى لطف و تدبير را در همين تكليف‌‏ها و بلاءها و محروميت‌‏ها بشناسد؟

مربى نبايد كودكان را بغل كند و راه ببرد، نبايد خودش به جاى ایشان ببيند و تصميم بگيرد و تصميماتش را به آنها تزريق كند و تحميل كند. بايد به متربیان راه رفتن ياد داد، بايد به آنها پا داد تا بدوند. وگرنه هنگام تنهايى، نه تنها نعش مى‌‏شوند و مى‏‌مانند بلكه همچون بچه‌‏هاى لوس كه بغلى شده‏اند، همين كه زمينشان بگذارى نق‏ مى‏‌زنند و دراز مى‏‌شوند و مى‌‏خوابند.

بهتر آن است كه به‏‌جاى ماهى دادن، ماهى‏‌گيرى به آن‏ها بياموزى؛ و به‏‌جاى بغل كردن، راه رفتن را برايشان آسان كنى. ميان آنها و مشكلاتشان حايل نشو. بگذار مشكل را تجربه كنند و راه حل را بياموزند. از دور به آنها راه بهتر را غير مستقيم بياموز و ملاک‌ها را برایشان مشخص کن، تا اعتماد به نفس و تجربه اندوزى آنها لطمه نبيند.

پول و امكانات و حمايت و توجه، مشكل را حل نمى‏‌كند؛ چون نشاط و رضايت مشكل ما نيست كه بارورى و شكوفايى مطلوب است. اينها بايد با مشكلات برخورد داشته باشند.

اين تنها كافى نيست كه ما را به صدقه ببندند و اين‏گونه بى‏‌نياز كنند. كه اين فايده‌‏اى ندارد. چرا که جوشش، بهتر از بخشش است. بهتر اين است كه ما را با روش‏‌ها و حرفه‏‌ها آشنا كنند.

مادام كه طرف شخصيت نگرفته و با چشم و مغز ديگران كار مى‌‏كند، جرأت حركت نخواهد داشت. كسانى كه حرکت نمی‌کنند و پاها و استعدادهاى خودشان را فلج كرده‌اند، در همان حدّ مى‏‌مانند و خُلود براى آنها يك مسأله طبيعى است. كسى كه از پاهايى كه به او داده‌‏اند، استفاده نكرده و حركت نكرده باشد، قطعاً مى‏‌ماند. اینها در واقع به خودشان ظلم می‌کنند.

تذکر
این تذکر در همین جا لازم است داده شود که انسانی که از کودکی یا در روزمره‌ترین کارهایش تمرین وابسته نشدن را انجام ندهد، در سال‌های بعدی زندگی یا مسائل پیچیده‌تر (از جمله مسائل معرفتی، اجتماعی یا سلوکی) توان تشخیص و به پای خود ایستادن و تصمیم گرفتن و حرکت کردن را نخواهد داشت. و همیشه منتظر دیگران خواهد ماند. تا آنها چه بخواهند!
سایر سرفصل های دوره
1 مقدمه
2 به دوش کشیدن یعنی چه؟
3 حدودِ اعمال این مدل تربیتی چیست؟
4 مرید و مرادبازی، مصداق کامل شیوه به دوش کشیدن و بغل کردن
5 مساله عهده داری و تفاوت آن با بغل کردن
6 توکل و بغلی شدن
7 عجز و مساله بغلی شدن
8 به دوش کشیدن و مساله تقلید
9 عواملی که افراد را به سمت پذیرش استفاده از روش به دوش کشیدن و بغل کردن سوق می‌دهد
8 عوامل رها شدن از وابستگی و بغلی شدن